روزه و فلسفه روزه
روزه و فلسفه روزه
روزه و فلسفه روزه (چرائی آن )
روزه که در عربى از آن به صوم و صیام تعبیر مى شود در لغت به معنى امساک در اصطلاح شرعى به معنى خود نگهدارى از مفطرات است از اذان صبح تا مغرب شرعى. روزه یعنى در اصل امساک و خود نگهدارى از فعل است چه از غذا و چه از کلام یا راه رفتن و بر همین اساس به اسبى که از رفتن امتناع مى ورزد یا از علف خوردن امتناع مى کند صائم مى گویند. و در اصطلاح شرعى )و فقهى( به معناى امساک و خود نگهدارى مکلف با داشتن نیت از اول طلوع فجر تا شبانگاه از خوردن و سایر مفطرات است.
بنابراین به کسى که از اذان صبح تا مغرب شرعى از مفطرات( چیزهایى که روزه را باطل مى کند براى انجام فرمان خداوند عالم، امساک و خوددارى کند صائم(روزه دار) مى گویند.
کلمه ى رمضان نیز در اصل از رمض و جمع او رمضانات به معنى شدت تابش خورشید بر ریگ و غیره است که چون در زمان نام گذارى ماهها، ماه رمضان در ایام شدت حرارت و تابش شدید خورشید بر زمین واقع شد به این نام نامیده شد بنابراین رمضان اسم است براى ماه مخصوص و البته در مورد علت نام گذارى این ماه به رمضان اقوال متعدد دیگرى نیز مى باشد. چنانچه از پیامبر اکرم صلى الله علیه وآله نقل شده که آن حضرت فرمود: رمضان را رمضان مى گویند چون گناهان را مى سوزاند و مى آمرزد. (یرمض الذنوب)( وقایع الایام ، ص 136. حزینة الجواهر، ص 275.)
فلسفه روزه
بزرگترین فلسفه روزه همین اثر روحانى و معنوى آن است. در حدیث معروفى از امام صادق علیه السلام (فلسفه= چرائی) تشریع روزه را پرسیدند، امام علیه السلام فرمود:
روزه به این دلیل واجب شده است که میان فقیر و غنى مساوات برقرار گردد و این به خاطر آن است که اغنیا طعم گرسنگى را بچشند و نسبت به فقیر اداى حق کنند.
چرا که اغنیا معمولا هر چه بخواهند براى آنها فراهم است. خدا مى خواهد میان بندگان خود مساوات باشد و طعم گرسنگى و درد و رنج را به اغنیاء بچشاند تا به ضعیفان و گرسنگان رحم کنند.
مطالبى در مورد فلسفه روزه
1 - اطاعت امر الهى
یا ایها الذین امنوا کتب علیکم الصیام
»اى کسانى که ایمان آورده اید روزه بر شما نوشته (واجب شد)
2 - رسیدن به مقام صبر
قال رسول الله صلى الله علیه وآله: الصیام نصف الصبر
روزه نصف صبر است.
3 - پاکى و رشد بدن
قال صادق صلى الله علیه وآله وسلم لکل شىء زکاة و زکاة الا بدان الصیام
براى هر چیزى زکاتى است و زکات بدنها روزه است.
4 - چشیدن طعم گرسنگى و تشنگى
امام رضا علیه السلام در حدیثى مى فرماید: » علت روزه، شناخت گرسنگى و تشنگى مى باشد...
و بدین ترتیب روزه دار به شداید و سختى هاى آخرت راهنمایى مى شود...
5 - امتحان در اخلاص مردم
قال على علیه السلام: » فرض الله.... والصیام ابتلاء لا خلاص الخلق
خداوند روزه را واجب کرد تا به وسیله ى آن اخلاص مردم را بیازماید.
6 - تقوى
یا ایهاالذین آمنوا کتب علیکم الصیام، کما کتب على الذین من قبلکم لعلکم تتقون«
اى کسانى که ایمان آورده اید همان طور که بر گذشتگان روزه واجب شده بود، بر شما هم واجب گردید باشد که به تقوى برسید.